Ανάλυση Politico: Οι τέσσερις επιλογές Τραμπ για να «κατακτήσει» τη Γροιλανδία

Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει οι ΗΠΑ να αποκτήσουν την Γροιλανδία. Το πρόβλημα με αυτή του την επιθυμία είναι ότι η νησιωτική περιοχή ανήκει ήδη στη Δανία και οι περισσότεροι Γροιλανδοί δεν θέλουν να γίνουν μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Αν και η εισβολή στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, το Νουούκ, και η κατάληψη της χώρας - όπως έγινε με τη Βενεζουέλα - φαντάζει ουτοπική, υπάρχουν τρόποι με τους οποίους ο ρεπουμπλικάνος μπορεί να ικανοποιήσει τον διακαή του πόθο. 

Ανησυχητικό για τους Ευρωπαίους είναι το γεγονός ότι η στρατηγική μοιάζει πολύ με το επεκτατικό σχέδιο του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Το Politico, με ανάλυσή του, αναφέρεται στους τέσσερις τρόπους με τους οποίους οι ΗΠΑ θα μπορέσουν να εντάξουν τη Γροιλανδία στα εδάφη τους. 

Εννέα αξιωματούχοι  της ΕΕ, μέλη του ΝΑΤΟ, εμπειρογνώμονες σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες αναφέρθηκαν στο πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η προσπάθεια αυτή για την «κατάληψη» του πλούσιου σε ορυκτά και σπάνιες γαίες αρχιπελάγους στην Αρκτική. 

«Θα μπορούσαν να είναι πέντε ελικόπτερα... δεν θα χρειαζόταν πολλά στρατεύματα» είπε ένας Δανός πολιτικός που ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του ώστε να μπορέσει να εκφραστεί ελεύθερα. «Δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα (σ.σ. οι Γροιλανδοί)». 

Διαβάστε επίσης: Γροιλανδία: Κοινό ανακοινωθέν Ευρωπαίων ηγετών - Προτεραιότητα του ΝΑΤΟ η ασφάλεια στην Αρκτική

Βήμα πρώτο: Εκστρατεία επιρροής για την πλήρη ανεξαρτιτοποίηση της Γροιλανδίας

Η Γροιλανδία απολαμβάνει καθεστώς ημι-αυτονομίας, με τη Δανία να έχει λόγο μόνο σε υπόθεσεις άμυνας και εξωτερικής πολιτικής. Εάν απελευθερωθεί πλήρως, τότε οι ΗΠΑ θα έχουν τη δυνατότητα να συνάψουν συμφωνίες με το νησί, χωρίς να χρειάζεται η σύμφωνα γνώμη των Δανών. 

Για να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους, οι Γροιλανδοί θα πρέπει να κάνουν δημοψήφισμα και στη συνέχεια να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα πρέπει να εγκρίνουν τόσο η Νουούκ όσο και η Κοπεγχάγη. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν κατά.

Οι υπηρεσίες ασφαλείας της Δανίας έχουν προειδοποιήσει πως Αμερικανοί, με δεσμούς με τον Τραμπ, έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία, με στόχο να προχωρήσει αυτό το δημοψήφισμα. Ειδικότερα, ανέφεραν πως η περιοχή «είναι στόχος διαφόρων ειδών εκστρατειών επιρροής».

Ο Φίλιξ Κάρτε, εμπειρογνώμονας σε θέματα ψηφιακής πολιτικής που έχει διατελέσει σύμβουλος θεσμικών οργάνων και κυβερνήσεων της ΕΕ, επισήμανε τις τακτικές της Μόσχας για την επηρεασμό των πολιτικών αποτελεσμάτων σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία. «Η Ρωσία συνδυάζει τακτικές εντός και εκτός διαδικτύου» είπε. «Στις χώρες, συνεργάζεται με ομοϊδεάτες, όπως εξτρεμιστικά κόμματα, δίκτυα της διασποράς ή φιλορώσους ολιγάρχες, και έχει αναφερθεί ότι πληρώνει άτομα για να συμμετέχουν σε διαδηλώσεις κατά της ΕΕ ή των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, δημιουργεί μεγάλα δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών και ψευδο-μέσων ενημέρωσης για να ενισχύσει αυτές τις δραστηριότητες στο διαδίκτυο και να προωθήσει επιλεγμένους υποψηφίους ή θέσεις».

Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να δημιουργήσει ένα γοητευτικό πλαίσιο όσον αφορά στη χώρα και την ανάγκη συνεργασίας μαζί της.

Όσον αφορά τη Γροιλανδία, είπε, οι ΗΠΑ φαίνεται να χρησιμοποιούν ήδη μερικές από αυτές τις μεθόδους.

Ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής επικεφαλής του προσωπικού του Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα στο CNN ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Τον περασμένο μήνα, να υπενθυμιστεί, ο Τραμπ δημιούργησε θέση ειδικού απεσταλμένου στη Γροιλανδία και διόρισε τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζέφ Λάντρι. Δήλωσε ότι στόχος του είναι «να κάνει τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ». 

Εν τω μεταξύ, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς, κατά την επίσκεψή του στην περιοχή τον περασμένο Μάρτιο, δήλωσε ότι «ο λαός της θα έχει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Ελπίζουμε ότι θα επιλέξουν να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή είμαστε η μόνη χώρα στον πλανήτη που θα σεβαστεί την κυριαρχία και την ασφάλειά τους».

Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ δεν βγάζει από το μυαλό του τη Γροιλανδία: «Υπάρχει πάντα και ο στρατός»

Βήμα 2: Προσφορά μιας ευνοϊκής συμφωνίας

Υποθέτοντας ότι οι προσπάθειες των ΗΠΑ να επιταχύνουν το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία θα αποδώσουν καρπούς και οι ντόπιοι ψηφίσουν υπέρ της αποχώρησης από τη Δανία, το επόμενο βήμα θα ήταν να τεθεί υπό την επιρροή της Ουάσινγκτον.

Το πλέον προφανές θα ήταν να ενσωματωθεί το νησί στα αμερικανικά εδάφη, κάτι που έχει εξεταστεί από στενούς συνεργάτες του Τραμπ.

Να σημειωθεί πως η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρέντερικσεν, διατράνωσε τη Δευτέρα (05/01) ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα να προσαρτήσουν» τη Γροιλανδία».

Από τον περασμένο Μάιο κυκλοφορούν φήμες ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να υπογραφεί μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA) — όπως αυτές που έχει ήδη υπογράψει με τη Μικρονησία, τις Νήσους Μάρσαλ και το Παλάου. Σύμφωνα με τις συμφωνίες αυτές, οι ΗΠΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες, προστασία και ελεύθερο εμπόριο, σε αντάλλαγμα για την απεριόριστη στρατιωτική παρουσία τους στο έδαφος αυτών των χωρών. Η ιδέα επανήλθε στην επιφάνεια αυτή την εβδομάδα.

Ο Κούνο Φένκερ, βουλευτής της αντιπολίτευσης στη Γροιλανδία ο οποίος υποστηρίζει την ανεξαρτησία, είχε δώσει το «παρών» στην ορκωμοσία του Τραμπ και είχε συνάντηση με ρεπουμπλικανό βουλευτή το 2025, φαίνεται να είναι ανοιχτός σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Όπως έχει δηλώσει, «προσπαθώ να εξηγήσω (σ.σ. στους Αμερικανούς) ότι δεν θέλουμε να γίνουμε σαν το Πουέρτο Ρίκο ή οποιοδήποτε άλλο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης, διμερείς συμφωνίες ή ακόμα και ευκαιρίες κι άλλα μέσα, που ίσως δεν μπορώ να φανταστώ, ας έρθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και οι Γροιλανδοί θα αποφασίσουν σε δημοψήφισμα». 

Αναφερόμενος στον ισχυρισμό του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» τη Γροιλανδία» ο Φένκερ πρόσθεσε: «Η Δανία δεν έχει πει ποτέ ότι "χρειάζεται" τη Γροιλανδία. Η Δανία έχει πει ότι η Γροιλανδία είναι ένα έξοδο και ότι θα μας αφήσει αν ανεξαρτητοποιηθούμε. Επομένως, νομίζω ότι είναι μια πολύ πιο θετική παρατήρηση σε σχέση με ό,τι έχουμε ακούσει ποτέ από τη Δανία».

Ωστόσο, ο Τόμας Κρόσμπι, αναπληρωτής καθηγητής στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Βασιλικό Δανικό Κολλέγιο Άμυνας, προειδοποίησε ότι το νησί δεν θα μπορέσει να υπερισχύσει του Τραμπ σε μία πιθανή διαπραγμάτευση. 

«Η κύρια ταυτότητά ως διαπραγματευτή είναι ότι είναι κάποιος που επιβάλλει τη θέλησή του στους ανθρώπους με τους οποίους διαπραγματεύεται και κάποιος που έχει μακρά ιστορία προδοσίας των ανθρώπων με τους οποίους έχει διαπραγματευτεί συμφωνίες, μη τήρησης των δεσμεύσεών του, τόσο στην ιδιωτική όσο και στη δημόσια ζωή, και εκμετάλλευσης των ανθρώπων γύρω του... Πραγματικά δεν βλέπω κανένα όφελος για τον λαό της Γροιλανδίας εκτός από μια πολύ προσωρινή ενίσχυση της αυτοεκτίμησής του».

Διαβάστε επίσης: Γιατί θέλει διακαώς τη Γροιλανδία ο Ντόναλντ Τραμπ: Η ιστορία του νησιού με τους σπάνιους πόρους

Βήμα 3: Το «ατού» Ουκρανία

Η Ευρώπη, και ιδίως οι σύμμαχοι της Δανίας στην ΕΕ, θα αντιδρούσαν σε οποιαδήποτε προσπάθεια απόσχισης του πολύτιμου, παγωμένου εδάφους. Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει ένα ατού σε αυτό το μέτωπο: την Ουκρανία.

Καθώς οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις έχουν επιταχυνθεί, το Κίεβο έχει δηλώσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τον Πούτιν πρέπει να υποστηρίζεται από σοβαρές, μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας από τις ΗΠΑ.

Οι Αμερικανοί δεν έχουν δώσει ξεκάθαρη απάντηση και το Κίεβο είναι σκεπτικό όσον αφορά τις εγγυήσεις ασφάλειας, δεδομένου ότι αυτές που έχει λάβει - τόσο από τη Ρωσία όσο και από τη Δύση - στο παρελθόν δεν έχουν αποφέρει κανένα αποτέλεσμα.

Διπλωμάτης της ΕΕ πρότεινε ως λύση μία συνολική συμφωνία ασφάλειας, βάσει της οποίας η Ευρώπη θα λάβει πιο σταθερές διαβεβαιώσεις από την κυβέρνηση Τραμπ για την Ουκρανία σε αντάλλαγμα, όμως, έναν διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.

Βήμα 4: Στρατιωτική εισβολή

Το τελευταίο και δυσοίωνο σενάριο είναι οι ΗΠΑ να εισβάλουν στην περιοχή, όπως έκαναν και στη Βενεζουέλα. 

Μια στρατιωτική κατάληψη από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς μεγάλη δυσκολία. Ο Κρόσμπι, από το Βασιλικό Δανικό Κολλέγιο Άμυνας, είπε ότι οι στρατηγοί του Τραμπ πιθανότατα τού παρουσιάζουν διάφορες επιλογές.

«Το πιο ανησυχητικό θα ήταν μια στρατηγική τύπου τετελεσμένου γεγονότος, (...) η οποία θα ήταν απλά η κατάληψη της γης με τον ίδιο τρόπο που ο Πούτιν προσπάθησε να καταλάβει, για να διεκδικήσει εδαφικά δικαιώματα, την Ουκρανία. Θα μπορούσε απλά να στείλει στρατεύματα στη χώρα και να πει ότι τώρα ανήκει στις ΗΠΑ... ο αμερικανικός στρατός είναι σε θέση να αποβιβάσει οποιονδήποτε αριθμό δυνάμεων στη Γροιλανδία, είτε αεροπορικώς είτε δια θαλάσσης, και στη συνέχεια να διεκδικήσει ότι είναι αμερικανικό έδαφος».

Σύμφωνα με τον Λιν Μόρτενσγκαρντ, ερευνητή στο Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών και εμπειρογνώμονα σε θέματα ασφάλειας της Γροιλανδίας, η Ουάσιγκτον διαθέτει περίπου 500 στρατιωτικούς αξιωματικούς στη βόρεια διαστημική βάση Πιτουφίκ και προσωπικό - λιγότερα από 10 άτομα - στο προξενείο του Νουούκ.  Σε αυτούς προστίθενται περίπου 100 στρατιώτες της Εθνικής Φρουράς από τη Νέα Υόρκη, οι οποίοι συνήθως αποστέλλονται εποχιακά - το καλοκαίρι -  στον Αρκτικό Κύκλο για να υποστηρίξουν ερευνητικές αποστολές. 

Διαβάστε επίσης: Πρωθυπουργός Γροιλανδίας για δηλώσεις Τραμπ: «Φτάνει τώρα!»

Η περιοχή, εν τω μεταξύ, έχει λίγες γραμμές άμυνας. Ο πληθυσμός δεν έχει στρατό, ενημέρωσε ο ειδικός, ενώ η Κοινή Αρκτική Διοίκηση της Δανίας στην πρωτεύουσα διαθέτει ελάχιστα και ξεπερασμένα στρατιωτικά μέσα, που περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τέσσερα σκάφη επιθεώρησης και του ναυτικού, μια περιπολία με έλκηθρα που σέρνουν σκύλοι, αρκετά ελικόπτερα και ένα αεροσκάφος θαλάσσιας περιπολίας.

Ως αποτέλεσμα, αν ο Τραμπ κινητοποιήσει την αμερικανική παρουσία στο έδαφος — ή στείλει ειδικές δυνάμεις — οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν τον έλεγχο του Νουούκ «σε μισή ώρα ή λιγότερο», είπε ο ίδιος.

«Ο Τραμπ λέει πράγματα και μετά τα κάνει» σημείωσε η Δανή ευρωβουλευτής, Στίνε Μπόσε. «Αν ήσασταν ένας από τους 60.000 κατοίκους της Γροιλανδίας, θα ανησυχούσατε πολύ».

Οποιαδήποτε εισβολή δεν θα είχε «νομική βάση» σύμφωνα με το αμερικανικό και το διεθνές δίκαιο, δήλωσε ο Ρομέιν Σουφάρτ, επικεφαλής του Arctic Institute, think tank για θέματα ασφάλειας με έδρα την Ουάσινγκτον. Οποιαδήποτε κατοχή πέραν των 60 ημερών θα απαιτούσε επίσης την έγκριση του Κογκρέσου των ΗΠΑ. 

Εν τω μεταξύ, μια εισβολή θα «σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ», είπε, και οι «ΗΠΑ θα.... αυτοτραυματίζονταν και θα αποχαιρετούσαν μια συμμαχία που βοήθησαν να δημιουργηθεί».

Ωστόσο, προς το παρόν, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παραμένουν ψύχραιμοι όσον αφορά την πιθανότητα επίθεσης. «Είμαστε ακόμα μακριά από αυτό το σενάριο», δήλωσε ένας ανώτερος διπλωμάτης της συμμαχίας. «Μπορεί να υπάρξουν δύσκολες διαπραγματεύσεις, αλλά δεν νομίζω ότι είμαστε κοντά σε οποιαδήποτε εχθρική εξαγορά».
 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.