Απειλές και εντάσεις κλονίζουν την εκεχειρία στη Μέση Ανατολή - ΗΠΑ και Ιράν δεν υποχωρούν από τις θέσεις τους

Τα Στενά του Ορμούζ και η κίνηση των πλοίων από τη στρατηγικής σημασίας πλωτή οδό αποτελούν, για άλλη μία φορά, το σημείο τριβής μεταξύ των ΗΠΑ και το Ιράν, που πασχίζουν να κατευνάσουν τα πνεύματα, παρά την επιβολή της εκεχειρίας των δύο εβδομάδων. Και ενώ οι Αμερικανοί ταξιδεύουν προς του Πακιστάν για νέες συνομιλίες, η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν θα ξανακαθίσει στο τραπέζι με τους «ψεύτες» της άλλης πλευράς. 

Την περασμένη Παρασκευή (17/04), ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, σημείωσε πως το Ιράν «έχει συμφωνήσει στα πάντα», οδηγώντας σε νέα ανακούφιση στις αγορές, που ελπίζουν ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα λήξει σύντομα.

Διαβάστε επίσης: Πόλεμος στο Ιράν: Το σενάριο που απεύχονταν οι παγκόσμιες αγορές γίνεται πραγματικότητα

Μέχρι την Κυριακή, όμως, φάνηκε ότι επρόκειτο για άλλη μία διπλωματική κίνηση και επέστρεψε στην προσφιλή του επιθετική ρητορική, απειλώντας πως θα καταστρέψει τις γέφυρες και τα εργοστάσια ενέργειας του Ιράν, εάν η Τεχεράνη κλείσει πάλι το Ορμούζ.

Η αμοιβαία έλλειψη εμπιστοσύνης και οι φόβοι για μια πλήρη επιστροφή στον πόλεμο αναζωπυρώθηκαν, αφότου το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ πυροβόλησε και κατέλαβε ένα φορτηγό πλοίο με ιρανική σημαία, το οποίο επιχειρούσε να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό. 

Και παρότι το περιβάλλον του Τραμπ επιμένει πως γνωρίζει τι κάνει και καταφέρνει, αριστοτεχνικά - όπως επιμένουν, να πιέζει το Ιράν, οι αντίπαλοί του βλέπουν χάος και απουσία σχεδίου. 

Οι επόμενες μέρες θα δείξουν εάν η εμπρηστική τακτική του θα αποδώσει καρπούς ή εάν χάνεται η ισχύς της. Εάν αποτύχει, ο Τραμπ μπορεί να βρεθεί και πάλι αντιμέτωπος με το επίμονο ερώτημα: κλιμάκωση του πολέμου με χερσαία εισβολή; 

Το σενάριο αυτό δεν φαίνεται να αποχωρεί από το τραπέζι, αλλά θα έχει σημαντικά κόστη στην ήδη πληγωμένη δημοτικότητα του ρεπουμπλικάνου. Ωστόσο, ο πόλεμος - που κοντεύει το δίμηνο - έχει δείξει ότι τίποτα δεν είναι απίθανο. 

Στο Ιράν, πάλι, δεν φαίνεται να μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα ποιος είναι εκείνος που λαμβάνει τις αποφάσεις, μετά και τις μαζικές εκτελέσεις των επικεφαλής της χώρας. Πλην των άλλων, αυτό καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση της διπλωματικής του στρατηγικής.

Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρθηκαν την περασμένη εβδομάδα σε διάφορα δημοσιεύματα ότι η Τεχεράνη ήταν πρόθυμη να εγκαταλείψει την υποστήριξη πληρεξουσίων, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, και να παραδώσει τα αποθέματά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.

Διαβάστε επίσης: Νέες απειλές Τραμπ: «Να τελειώσει η ιρανική μηχανή θανάτου, έπρεπε να έχει γίνει εδώ και 47 χρόνια»

Αυτό θα αποτελούσε μια τεράστια νίκη για την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Αλλά οι πρόσφατες δηλώσεις και συμπεριφορά του Ιράν εγείρουν, επίσης, ερωτήματα. 

Για το θεοκρατικό καθεστώς, η επιβίωσή του μετά τον πόλεμο θα αποτελούσε από μόνη της μία σοβαρή νίκη. Εν τω μεταξύ, ο αποκλεισμός των λιμανιών της χώρας απειλεί να καταστρέψει παντελώς την οικονομία της. Αυτό, δεδομένου και του ότι οι εβδομάδες αδιάκοπων βομβαρδισμών έχουν προκαλέσει τεράστιες καταστροφές, επιδεινώνουν περισσότερο την κατάσταση για τα κοινωνικά στρώματα. 

«Τέλος ο κύριος καλός τύπος»

Η κυβέρνηση του Τραμπ δείχνει πεπεισμένη πως η πίεση θα κάμψει την άλλη πλευρά. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η απειλή του πως θα εγκαταλείψει τις καλές τακτικές.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, ρωτήθηκε από το CNN, σχετικά με τη δήλωση: «Τέλος ο κύριος καλός τύπος» του Τραμπ, εξηγώντας πως «ο πρόεδρος αναζητά το καλύτερο πλεονέκτημα» και επέμεινε πως «δεν ανησυχεί» για τις εξελίξεις.  

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικ Βαλτς, με τη σειρά του, επεσήμανε πως «το Ιράν δεν έχει τα χαρτιά και είμαστε βέβαιοι πως θα έρθουν στο τραπέζι και θα εγκαταλείψουν την εμμονή τους με την απόκτηση πυρηνικών όπλων». 

«Μειώνουμε τις δυνατότητές τους. Ο στρατός τους βρίσκεται σε χάος. Το πυραυλικό τους πρόγραμμα βρίσκεται σε χάος. Και τώρα, ελπίζουμε, διπλωματικά, ότι θα το κάνουν με τον εύκολο τρόπο, αντί για τον δύσκολο» επέμεινε ο ίδιος. 

Διαβάστε επίσης: Προειδοποίηση Χαμενεΐ «για πικρές ήττες στους εχθρούς» - Απομακρύνονται οι πιθανότητες συμφωνίας ΗΠΑ - Ιράν

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι παρόλο που «έχει σημειωθεί πρόοδος» στη διπλωματία, παραμένουν σημαντικά κενά σχετικά με το Ορμούζ και τα πυρηνικά ζητήματα. Ξεκαθάρισε πως η χώρα του δεν θα παραδώσει εμπλουτισμένο ουράνιο, το οποίο ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποκαλεί «πυρηνική σκόνη».

Σήμερα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών τόνισε πως η χώρα δεν προτίθεται να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τις ΗΠΑ, που παραβιάζουν την εκεχειρία από την πρώτη στιγμή. «Δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι οι Αμερικανοί θα πουν την αλήθεια, πάντα μας κατηγορούν. Φαίνεται ότι οι ΗΠΑ δεν είναι καθόλου σοβαρές» επεσήμανε.

Όπως και οι ΗΠΑ, το Ιράν πιστεύει ότι έχει το πάνω χέρι στις συνομιλίες, αλλά τα στοιχεία δείχνουν πως πρόκειται για αρκετά πιο περίπλοκη υπόθεση - και για τις δύο πλευρές.

Και, καθώς ο πόλεμος έχει ξεπεράσει τις 6 εβδομάδες - ορόσημο που είχε θέσει ο Τραμπ για το τέλος του - ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρέπει να νιώθει όλο και πιο πιεσμένος να τον τερματίσει. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.